Algemeen

Wat is een maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA)?

Wie kan een MKBA inzetten?

De MKBA kan door iedereen worden ingezet, van de overheid tot belangenorganisaties en bedrijven. Bij grote projecten die de toekomst van een gebied bepalen is de MKBA verplicht. Bijvoorbeeld bij de projecten uit het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT).

Wanneer MKBA uitvoeren?

Het is zinvol om een MKBA uit te voeren als:

  • een project of maatregel veel of grote gevolgen heeft voor burgers of het milieu;
  • er verschillende alternatieven zijn voor de maatregel; 
  • er discussies zijn over ruimtelijke plannen (de MKBA kan in dat geval meer informatie opleveren); 
  • er grote risico's zijn verbonden aan ruimtelijke plannen; 
  • (belangen)organisaties willen controleren of hun belangen (zoals natuur en veiligheid) genoeg zijn meegerekend (in sommige gevalllen wordt er een tweede MKBA gemaakt).

Doel MKBA

Een kosten-batenanalyse zet alle belangen van een project op een rij. En drukt deze zoveel mogelijk uit in geld. U kunt dus alle opties vergelijken en het beste alternatief uitkiezen. Dit heeft 2 voordelen:

  • beleidsmakers kijken objectief naar nieuwe projecten;
  • het besluit is beter te begrijpen door buitenstaanders.

Toepassing MKBA

De MKBA wordt doorgaans gebruikt voor ruimtelijke plannen en infrastructurele projecten van de overheid. Bijvoorbeeld voor de bouw van woningen of de aanleg van nieuwe wegen en spoorlijnen. Maar de analyse kan soms ook op andere terreinen worden toegepast. Het Centraal Planbureau maakte bijvoorbeeld een een kosten-batenanalyse van de invoering van het rookverbod in de horeca.

Vaste stappen voor MKBA

De MKBA bestaat uit 9 stappen. Dit zijn:

  1. Probleemanalyse
  2. Vaststellen nulalternatief
  3. Vaststellen projectalternatieven
  4. Bepalen kosten 
  5. Identificeren en kwantificeren van effecten
  6. Monetariseren van effecten
  7. Opstellen overzicht van kosten en baten
  8. Varianten- en risico-analyse
  9. Resultaten presenteren

De stappen staan uitgebreid omschreven in de handreiking 'Een kennismaking met de maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA)'.


Informatie over dit hoofdstuk
Datum laatste aanpassing: 2015-07-22 13:26:29
Licentie: CC0 1.0 Universal
Taal: nl-NL

Meer over dit onderwerp
Wanneer moet mijn bedrijf een m.e.r.-procedure volgen?
Wat is een bestemmingsplan en wanneer kan ik bezwaar maken tegen een bestemmingsplan?
Wat is de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR)?
Wat is planschade en wanneer heb ik recht op schadevergoeding?

Externe artikelen
Maatschappij (wereld)
Kosten-batenanalyse
Maatschappelijke kosten-batenanalyse

Download: HTML | CSV | Excel | JSON